Sabah bukan sahaja kaya dengan keindahan alam semula jadi dan kepelbagaian budaya, tetapi juga memiliki institusi pendidikan tinggi yang semakin berkembang pesat. Negeri ini menjadi tumpuan pelajar dari seluruh Malaysia dan luar negara yang ingin melanjutkan pengajian dalam pelbagai bidang. Berikut merupakan lima institusi pendidikan tinggi terbaik di Sabah yang mempunyai sejarah, peranan dan sumbangan tersendiri dalam dunia akademik.
1. Universiti Malaysia Sabah (UMS)
Tarikh penubuhan: 24 November 1994
Universiti Malaysia Sabah merupakan universiti awam kesembilan di Malaysia dan kini menjadi antara ikon pendidikan negeri ini. Terletak di Teluk Sepanggar, Kota Kinabalu, UMS digelar sebagai “ekokampus” kerana reka bentuk dan persekitarannya yang harmoni dengan alam.
Antara pusat penyelidikan terkenal di UMS ialah Borneo Marine Research Institute (BMRI) yang menjalankan kajian berkaitan marin dan biodiversiti tropika. Selain itu, universiti ini turut menempatkan Fakulti Sains, Fakulti Kemanusiaan, Fakulti Perniagaan, Fakulti Perubatan dan banyak lagi, menjadikannya pusat pendidikan menyeluruh yang melahirkan graduan dalam pelbagai bidang profesional.
2. Universiti Teknologi MARA (UiTM) – Kampus Sabah
Tarikh penubuhan: Mac 1973
UiTM Kampus Sabah bermula dengan nama Institut Teknologi MARA (ITM) di Sembulan. Pada awalnya, hanya terdapat 159 orang pelajar. Kampus ini kemudian dirasmikan secara rasmi pada 17 Ogos 1973. Seiring dengan pertumbuhan jumlah pelajar dan kursus, kampus ini berpindah ke Menggatal dan menjadi salah satu pusat akademik penting di Sabah.
Kini, UiTM Sabah menawarkan pelbagai program diploma, ijazah sarjana muda serta pascasiswazah dalam bidang seperti perniagaan, komunikasi, seni kreatif, perhotelan dan kejuruteraan. UiTM Sabah juga aktif dalam aktiviti kokurikulum dan pembangunan komuniti, menjadikannya tempat yang melatih graduan serba boleh.
3. Institut Sinaran
Tarikh penubuhan: 1987 (ditingkatkan pada 2002)
Institut Sinaran pada asalnya dikenali sebagai Sabah Tshung Tsin Pre-University Centre, iaitu sebuah pusat pra-universiti. Sejak ditubuhkan, ia berperanan besar dalam menyediakan peluang pendidikan kepada pelajar lepasan sekolah menengah di Sabah.
Pada tahun 2002, pusat ini ditingkatkan statusnya menjadi sebuah kolej swasta yang lebih luas tawarannya. Kini, Institut Sinaran menyediakan program Cambridge A-Level, diploma dalam bidang perniagaan serta kerjasama akademik bersama Taylor’s University melalui Foundation in Science. Dengan reputasi yang baik, ia menjadi pilihan pelajar yang mahu mempersiapkan diri ke universiti tempatan atau luar negara.
4. Sabah Theological Seminary (STS)
Tarikh penubuhan: 1988
Sabah Theological Seminary merupakan seminar teologi Protestan pertama di Malaysia yang menggunakan Bahasa Melayu dalam pengajarannya. Institusi ini mempunyai pengiktirafan daripada Association for Theological Education in Southeast Asia (ATESEA), sekaligus membuktikan kualiti akademiknya.
STS memainkan peranan penting dalam melahirkan tenaga pengajar, pemimpin gereja dan penyelidik teologi di rantau Asia Tenggara. Dengan program diploma, ijazah sarjana muda dan sarjana dalam bidang keagamaan, STS bukan sahaja membina komuniti akademik Kristian, malah turut menyumbang kepada kajian budaya dan masyarakat di Borneo.
5. Aseana College
Tarikh penubuhan: 2008
Aseana College ialah institusi swasta yang bertapak di Kota Kinabalu dengan fokus kepada bidang kesihatan dan perubatan. Antara kursus yang ditawarkan termasuk diploma kejururawatan, sains kesihatan serta pengurusan kesihatan.
Walaupun masih muda berbanding institusi lain, Aseana College berjaya menarik perhatian ramai pelajar kerana bidang kesihatan sentiasa mendapat permintaan tinggi. Kolej ini memberi peluang kepada anak-anak Sabah untuk menceburi kerjaya dalam industri perubatan tanpa perlu berhijrah jauh ke negeri lain.
Lima institusi ini mewakili kekuatan dan kepelbagaian dunia pendidikan tinggi di Sabah. Dari universiti awam berskala besar seperti UMS dan UiTM, sehinggalah ke institusi khusus seperti Sabah Theological Seminary dan Aseana College, setiap satunya mempunyai peranan penting dalam membangunkan modal insan negeri.
Sabah terus berkembang sebagai pusat ilmu, sekaligus membuktikan bahawa negeri di bawah bayu ini bukan sahaja destinasi pelancongan, tetapi juga destinasi pendidikan berkualiti.