Sarawak bukan sahaja negeri terbesar di Malaysia, malah turut menempatkan pelbagai institusi pendidikan tinggi yang berperanan penting dalam melahirkan graduan berkualiti. Seiring dengan pembangunan negeri ini, universiti di Sarawak tampil dengan identiti tersendiri – ada yang menekankan penyelidikan, ada yang memberi fokus pada kemahiran teknikal, dan ada juga yang membuka peluang kerjasama dengan universiti antarabangsa. Berikut merupakan lima institusi utama yang menjadi kebanggaan Sarawak.
1. Universiti Malaysia Sarawak (UNIMAS)
Tarikh penubuhan: 24 Disember 1992
UNIMAS ialah universiti awam kelapan di Malaysia dan mula menerima kumpulan pelajar pertamanya seramai 118 orang pada Ogos 1993. Kampus utama terletak di Kota Samarahan dan dibina dengan konsep lestari yang mesra alam.
UNIMAS kini mempunyai pelbagai fakulti termasuk Sains, Kejuruteraan, Perubatan, Ekonomi dan Seni Gunaan. Universiti ini juga terkenal dengan penyelidikan berkaitan biodiversiti Borneo, teknologi maklumat, serta pembangunan komuniti di Sarawak. Dengan pencapaian akademik dan pengiktirafan antarabangsa, UNIMAS terus menjadi pilihan pelajar tempatan dan luar negara.
2. University of Technology Sarawak (UTS)
Tarikh penubuhan: 1 April 2013 (sebagai UCTS), dinaik taraf 10 November 2021
UTS merupakan universiti milik kerajaan negeri Sarawak yang pertama. Ditubuhkan dengan orientasi TVET (Technical and Vocational Education and Training), universiti ini menekankan pendidikan yang berasaskan kemahiran praktikal dan keperluan industri.
Terletak di Sibu, UTS dikenali sebagai antara universiti paling moden di Malaysia dengan bangunan bercirikan seni bina hijau yang memenangi pelbagai anugerah. Walaupun masih muda, UTS berkembang pesat dan menjadi pusat tumpuan dalam melahirkan graduan profesional dalam bidang kejuruteraan, teknologi maklumat, reka bentuk kreatif dan perniagaan.
3. Universiti Putra Malaysia Sarawak (UPMS)
Tarikh penubuhan: 10 Ogos 1974 (sebagai UPMKB), ditukar nama rasmi pada 30 Jun 2025
Cawangan UPM di Bintulu bermula sebagai pusat diploma dalam bidang pertanian dan kehutanan. Pada November 2001, ia dibuka semula dengan kursus yang lebih luas, dan pada 2025 ia secara rasmi dikenali sebagai Universiti Putra Malaysia Sarawak (UPMS).
Kampus ini memberi fokus kepada bidang pertanian tropika, sains perhutanan, sains veterinar dan pengurusan sumber asli. Selain menjadi pusat akademik, UPMS juga memainkan peranan penting dalam penyelidikan berkaitan pertanian moden dan pembangunan luar bandar, menjadikannya institusi yang rapat dengan masyarakat setempat.
4. Swinburne University of Technology (Sarawak Campus)
Tarikh penubuhan: 2000 (institut teknologi), 2004 kampus universiti penuh
Swinburne Sarawak ialah kampus antarabangsa kepada Swinburne University of Technology, Melbourne, Australia. Ia diwujudkan melalui kerjasama kerajaan negeri Sarawak dengan universiti induk di Australia.
Sejak dinaik taraf pada 2004, Swinburne Sarawak menawarkan program yang sama seperti di kampus Melbourne termasuk Kejuruteraan, Sains Komputer, Perniagaan, Media, dan Reka Bentuk. Kelebihan utama universiti ini ialah graduan menerima ijazah yang diiktiraf antarabangsa, namun boleh menamatkan pengajian di Sarawak dengan kos lebih berpatutan.
5. UCSI University (Cawangan Sarawak)
Tarikh penubuhan: 2008
UCSI Sarawak yang terletak di Kuching merupakan salah satu cawangan universiti swasta terbesar di Malaysia. Kampus ini memberi tumpuan kepada program pra-universiti, serta kursus dalam bidang perhotelan, perniagaan, pelancongan dan sains maklumat.
Sarawak yang terkenal dengan industri pelancongan dan hospitaliti menjadikan UCSI cawangan ini sangat relevan. Universiti ini bukan sahaja melahirkan graduan tempatan, tetapi juga menarik pelajar antarabangsa yang ingin belajar dalam suasana pendidikan berteraskan industri.
KESIMPULAN
Daripada universiti awam berstatus penyelidikan seperti UNIMAS, universiti berorientasi kemahiran seperti UTS, cawangan berfokuskan bidang pertanian melalui UPMS, kerjasama antarabangsa seperti Swinburne Sarawak, sehinggalah ke universiti swasta bertumpu pada hospitaliti iaitu UCSI, lima institusi ini melengkapkan ekosistem pendidikan tinggi Sarawak. Kehadiran pelbagai universiti ini membuktikan bahawa Sarawak semakin mantap sebagai pusat pendidikan tinggi di rantau Borneo, setanding dengan negeri lain di Malaysia.